اثبات كرد . چنان كه قابل اعتماد هم نيست . اين عقيدهء شيخ مفيد ( ره ) است . « 1 » از سوى ديگر اثبات نزول دفعى قرآن بر قلب پيامبر ( ص ) نيز خيلى مشكل است و بدون داشتن حجّت ، نمىتوان از آن صحبت كرد . ه . نمىتوان به اين حديث اعتماد كرد كه به استناد نزول قرآن در طول مدت بيست سال مىگويد : قرآن سه سال پس از بعثت فرود آمد ، زيرا احتمال دارد اين سخن به نحو تقريب و تسامح بيان شده و در مقام تعيين دقيق مسأله نبوده است . اين عادت مردم است كه به هنگام خبر دادن از يك حادثه ، زيادى اندك را مىاندازند يا اضافه مىكنند . چنان كه معلوم است در اين كار ، خلاف واقع صورت نگرفته است . آرى ، ممكن است ، معانى و حقايق قرآن بر قلب نازنين پيامبر اكرم ( ص ) فرود آمده باشد تا انسانى كامل باشد و خويشتن را مطابق همان معانى عالى پرورش دهد . با اين حال صرفا يك احتمال است و نياز به اثبات دارد . از آنچه گذشت مىتوان نتيجه گرفت كه مطابق روايات اهل بيت ( ع ) رسول اكرم ( ص ) در ماه رجب به رسالت مبعوث شد تا براى دريافت وحى قرآنى آماده شود : إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا . « 2 » در حقيقت ما به زودى بر تو گفتارى گران‌بار القا مىكنيم . سپس به تدريج نزول قرآن در ماه مبارك رمضان آغاز شد . در اين نيز مانعى وجود ندارد كه حقايق و معانى قرآنى به صورت دفعى بر آن حضرت فرود آمده و سپس نزول تدريجى آن آغاز شد . روايت مفضّل از

--> ( 1 ) . تصحيح الاعتقاد ، 58 . ( 2 ) . مزمّل ( 73 ) : 5 .